(Minghui.org) موسیقی بخش جداییناپذیر فرهنگ سنتی چین است. لیجی (کتاب آیینها) میگوید: «فضیلت پایه و بنیان بشریت است؛ موسیقی درخشش بیرونی این فضیلت و پاکی است.»
بنابراین موسیقی خلق و منتقل شد تا آسمان و زمین را هماهنگ کند، خصوصیات اخلاقی فرد را بهبود بخشد و روح را بهسوی قلمرویی والاتر پرورش دهد.
(ادامه از قسمت دوم)
دوران جمهوری چین
در سالهای آغازین جمهوری چین، بهدلیل نفوذ اندیشههای مدرن، موسیقی و آیینهای سنتی مورد غفلت قرار گرفت. زمانی که چیانگ کایشک در سال ۱۹۴۹، به دیدار الپیدیو کویرینو، رئیسجمهور فیلیپین، رفت، اظهار کرد که سرگرمیهایش موسیقی و طبیعت است.
«هه مینگژونگ»، موسیقیدان تایوانی، در کتاب فرهنگ چین و آموزش موسیقی چین چنین یادآوری میکند: «از زمانی که جنرالیسیمو (فرمانده کل نیروهای نظامی چین) چیانگ کایشک مسئولیتهای خود را در تایوان از سر گرفت، برای رؤسای کشورهایی که به دیدارش میآمدند، ضیافتهای رسمی دولتی برگزار میکرد، ازجمله برای رئیسجمهور سینگمان ری از کره جنوبی، رئیسجمهور نگو دین دیم از ویتنام، رئیسجمهور کارلوس پی.گارسیا از فیلیپین و رئیسجمهور دوایت دی. آیزنهاور از ایالات متحده آمریکا.
«پس از هر ضیافت، جنرالیسیمو چیانگ از ارکستر ملی دعوت میکرد که اجرا داشته باشد و هیچ سرگرمی دیگری در کار نبود. پیش از اجرای ارکستر، او برای رهبر کشورِ میهمان، ظرافت و زیبایی موسیقی چینی را توضیح میداد. پس از اجرا نیز میهمانان را به پشت صحنه همراهی میکرد تا سازهای گوناگونی را که ارکستر ملی استفاده میکرد، ببینند. از این موضوع میتوان علاقه و قدردانی او از موسیقی سنتی چین را دریافت.»
چیانگ برای ترویج آموزش موسیقی، «یادداشتهای تکمیلی بر دو فصلِ اصول معیشت مردم: آموزش و موسیقی» را بهروزرسانی کرد. او بر گنجاندن آموزش موسیقی بهعنوان یکی از مؤلفههای مهم در نظام آموزشی کشور تأکید داشت و از آن حمایت میکرد. بهطور مشخصتر، برنامهریزی کرد که در دانشگاهها و مدارس ابتدایی و متوسطه مختلف، بخشها و رشتههای موسیقی راهاندازی شوند. او همچنین در آیینهای کنفوسیوسی متعددی که با موسیقی کلاسیک برگزار میشد شرکت میکرد و در کنار نوازندگان و رقصندگان عکس میگرفت.
چیانگ همواره بهعنوان یک چهره نظامیِ مقتدر شناخته میشد، اما اسناد تاریخی و یادداشتهای روزانه فراوانی نشان میدهد که او درکی عمیق از موسیقی و علاقهای حقیقی به آن داشت. چیانگ به یاد میآورد که در دهسالگی، مادرش آیینهای پرستش نیاکان را به او آموزش میداد و تأکید میکرد که هر حرکت باید با ریتم موسیقی هماهنگ باشد.
در سال ۱۹۶۸، چیانگ برای شنیدن موسیقی آیینهای کنفوسیوسی به معبد کنفوسیوسِ تایپه رفت. پس از مراسم، با اجراگران عکس گرفت. او گفت: «پس از تماشای آیین کنفوسیوسی، بیشازپیش تحت تأثیر نفوذ ژرفِ آیین و موسیقی قرار گرفتم. آنها میتوانند خصوصیات اخلاقی فردی را تزکیه کنند و هماهنگی اجتماعی را ترویج و ارتقا دهند. مشاهده حرکات هماهنگ و شنیدن نغمههای فاخر، الهامبخش و مشوق رفتارهای پرفضیلت است.» وی افزود: «بنابراین، مدارس در همه سطوح باید توجه ویژهای به نقش پرورشی و هدایتگر آیین و موسیقی بر دانشآموزان داشته باشند.»
چیانگ در طول زندگی خود، بارها بر اهمیت موسیقی در ارتباط با جامعه، آموزش و ارتش تأکید کرد.
او در نشریهای در سال ۱۹۳۴ نوشت: «آنچه متخصصان اداریِ مدرن باید بدانند این است که موسیقی پاک و شریف میتواند خصوصیات اخلاقی را پرورش دهد و تزکیه کند، ارزشهای اخلاقی را تقویت کند، اندوه را تسکین دهد و آرمانخواهی را برانگیزد. موسیقی پناهگاهی معنوی و آرامش برای انسان فراهم میکند، بیآنکه محسوس باشد انواع بدبختیها را میزداید و امکان میدهد کل جامعه شکوفا شود و بهتدریج رو به شکوفایی و پیشرفت و تعالی رود.»
در همان سال، چیانگ برای جنبش «زندگی نو»، سخنرانیای با عنوان «اصول بنیادی سبک زندگی سالم و ورزش» ایراد کرد و بخشی از آن چنین بود: «موسیقی چیست؟ موسیقی ریتم است و فقط ازطریق ریتم هماهنگ است که به زیبایی متعالی خود دست مییابد. ریتم موسیقی و اعتدال در موسیقی، معنا و کارکردی یکسان دارند. ازاینرو، باید موسیقی را درک کنیم تا آیین را بفهمیم؛ و باید به موسیقی بها دهیم تا به آیین بها بدهیم.»
سال بعد، چیانگ بار دیگر در سخنرانی خود، بر اهمیت موسیقی تأکید کرد و گفت: «برای نجات کشور، باید آموزشی را اجرا کنیم که ادبیات و فنون رزمی را با تزکیه اخلاقی درهم میآمیزد.»
«اگر مردم موسیقی را درک نکنند، تفاوتهای ظریف شادی، خشم، اندوه و خوشی را نخواهند شناخت و درنتیجه نمیتوانند زندگی پربار و رضایتبخشی داشته باشند.» او افزود: «به همین ترتیب، مدرسه، ارتش یا جامعهای که فاقد موسیقی باشد، کامل بهشمار نمیآید. موسیقی بهویژه برای ارتش اهمیت دارد؛ برای حفظ روحیه، تضمین انضباط و تقویت همبستگی و وحدت در زمان صلح ضروری است. در زمان جنگ نیز برای تسکین خستگان، بالا بردن روحیه و تقویت توان نظامی حیاتی است. همه این جنبهها به موسیقی نظامی متکی هستند.»
تخریب موسیقی و آیینها توسط ح.ک.چ
چیانگ در سالهای اولیه، به آسیبهایی که حزب کمونیست چین (ح.ک.چ) به آیینها و موسیقی وارد میکرد اذعان داشت. وی در سخنرانیاش در سال ۱۹۳۳ گفت: «حزب کمونیست به ما آموخت آیین را کنار بگذاریم و بدینسان تمام اخلاقیات را نابود کنیم و چیزهایی مانند موسیقی را نادیده بگیریم. آنها به ما آموختند که چین باید همه اینها را کنار بگذارد و هر آنچه به هنر، اخلاق و فرهنگ سنتی مربوط است باید کاملاً نابود شود. حزب کمونیست که کشور و ملت ما را ویران میکند و فضیلتها و تواناییهای فکری ما را تباه میسازد، بزرگترین و نزدیکترین دشمن ما نیز هست.»
پس از آنکه ح.ک.چ در سال ۱۹۴۹، قدرت را بهدست گرفت، تخریب فرهنگ، ازجمله موسیقی، به مقیاسی بیسابقه رسید.
«ترانههای انقلابی» ح.ک.چ عمدتاً ملودیها یا سرودهای پرهیجان هستند که از حزب تجلیل و تمجید میکنند و سرشار از مضامین خشونت، دروغ و غیرانسانی هستند. برای نمونه، در دوران انقلاب فرهنگی، تنها چند یانگ بانشی (اپراهای نمونه) اجازه اجرا داشتند. در متن ترانه اصلی یکی از آنها، هونگ دِنگ جی (فانوس سرخ)، آمده بود: «نفرت، هنگامی که در قلب کاشته شود، جوانه خواهد زد.»
در نظام آموزشی، به کودکان آموزش داده میشد که در تمام دوران تحصیل، سرودهای حامی ح.ک.چ مانند «بدون حزب کمونیست، چین نوینی وجود نداشت» و «انترناسیونال» را بخوانند. این ترانهها برای تلقین پیامهای مبارزه طبقاتی، نفرت و خشونت به دانشآموزان طراحی شده بودند.
چین ملودیهای سنتی و ترانههای محلی داشت. ح.ک.چ واژگان سنتی این ترانهها را با اشعاری در حمایت از حزب جایگزین کرد و آنها را ازطریق پخش رادیویی و تلویزیونی ترویج داد. ملودی دونگ فانگ هونگ (شرق سرخ است)، که یکی از ترانههای معروف ح.ک.چ است، درواقع از یک ترانه محلی در استان شانشی به نام ژی ما یو (روغن کنجد) گرفته شده است.
هم نهادهای دولتی و هم شرکتهای دولتی در چین، بهطور منظم مسابقات ترانههای حامی ح.ک.چ برگزار میکنند. آنها با تکرار مداوم این ملودیها، ذهن مردم چین را بمباران میکنند تا ایدئولوژی کمونیستی را در آنها حک کنند. در سالهای اخیر، ح.ک.چ برخی از این ترانهها را به خارج از کشور نیز صادر کرده است تا کمونیسم را در مقیاس جهانی ترویج کند.
شن یون: بازگشت فرهنگ اصیل چین
شرکت هنرهای نمایشی شن یون با هدف احیای فرهنگ سنتی چین، در سال ۲۰۰۶ در نیویورک تأسیس شد تا «چینِ پیش از کمونیسم» را به جهان معرفی کند. از آن زمان تاکنون، این شرکت بیش از ۱۰هزار اجرا در بیش از ۲۰۰ شهر در سراسر آسیا، اروپا، آمریکای شمالی، آمریکای جنوبی و استرالیا داشته است. تماشاگران با شور و اشتیاق، برای اجرای آنها کف زدهاند و تحت تأثیر سطح هنری بالا و ظرافت و زیبایی فرهنگ باستانی قرار گرفتهاند. بسیاری نیز ابراز امیدواری کردهاند که چین به فرهنگ سنتی خود بازگردد و فصل تازهای را آغاز کند.
سوکجا اوه، آهنگساز اپرا و عضو هیئتمدیره انجمن حقتکثیر موسیقی کره (KOMCA)، در مه۲۰۲۵ همراه با همسر موسیقیدانش، یونگیول هان، در اجرای افتتاحیه شن یون در مرکز مدنی گواچئون شرکت کرد.
خانم اوه که در سال ۲۰۲۴، بهعنوان یکی از ۱۰ آهنگساز برتر کره برگزیده شد، گفت که میان تُنالیتهٔ موسیقی باستانی چین و موسیقی سنتی کره شباهتهایی وجود دارد. او گفت: «آن به همین دلیل، بسیار آشنا به گوش میرسید، تقریباً مانند شنیدن ملودیهای زادگاهم. گامها بدون پیچیدگی و برای شنونده قابلفهم هستند، تنظیمها واضح و زندهاند و موسیقی بهراحتی با مخاطب ارتباط برقرار میکند. این اجرا واقعاً پربار بود و مرا سرشار از حسی رازآلود کرد.»
اجراهای شن یون همچنین واقعیت آزار و شکنجه افرادی را که به باورهای خود عمل میکنند، و نقض مداوم حقوق بشر توسط ح.ک.چ را به تصویر میکشد. خانم اوه اظهار داشت: «صحنه پایانی، ویرانی زندگی بهدست کمونیسم را بهتصویر میکشید و با فرود آمدن آن موجود الهی از آسمان، برای آوردن صلح، به پایان میرسید. شیوه پایانبندی واقعاً فراموشنشدنی بود.»
شوهرش، یونگیول هان، که قبلاً نوازنده ساکسفون بود و اکنون بهعنوان مدرس موسیقی داوطلبانه فعالیت میکند، گفت: «اپراها و اجراهای موزیکال زیادی را دیدهام، اما این اجرا واقعاً خیرهکننده بود!» آنچه بیش از همه او را تحت تأثیر قرار داد، نحوه اجرای ملودیها بود.
او گفت: «این اجرا، از رقصندگان گرفته تا موسیقی، فراتر از انتظارم بود؛ تمیز، دقیق و بدون هرگونه افراط. واقعاً چشمگیر بود.» او افزود که این اجرا برای آموزش موسیقی نیز دیدگاههای ارزشمندی ارائه میکند: «ساختار و جریان منحصربهفرد موسیقی، مطالب بسیاری برای تأمل و اندیشیدن عمیقتر در اختیارم گذاشته است.»
پیت پارادا، نوازنده حرفهای درام و آهنگساز، اجرای شن یون را در مه۲۰۲۵، در مرکز فیشر در نشویلِ تنسی دید و گفت: «مهارت نوازندگی شگفتانگیز بود و خوانندگان؛ واقعاً برای چنین سطحی آماده نبودم.»
او در توصیف صدای باریتون گفت: «صدایی که از وجودشان بیرون میآمد… نتهای پایانیای که اجرا کرد، انگار مرا از روی صندلیام بلند کرد. انتظارش را نداشتم. انگار موج صدا مرا از کنار صحنه به عقب میراند. عاشقش شدم.»
کلیف باکوش، ترانهسرا، ارکستر شرقی و غربی شن یون را همراه با پسزمینه دیجیتال ثبتشده آن ستود و گفت: «این موسیقی فوقالعاده است. ارکستر زنده را دوست دارم. تنوع سازهایی که دارید و خود ارکستر، بهطور کامل با رقص و با صفحه نمایشی که در پسزمینه قرار دارد درهم میآمیزد. شیوه پروجکشن (استفاده از تصویرپردازی) جایی که اجراگران مستقیم وارد آن میشوند و هماهنگی موسیقی با هر ضرب، هماهنگ و بینقص و تحسینبرانگیز است.»
موسیقی پرفضیلت در پنجهزار سال گذشته، راهی طولانی را پیموده است. آن از ملودیهای ساده و متواضعی که با الهیات پیوند داشتند آغاز شد و بهتدریج در گذر زمان، به بلوغ رسید. در مقابل، افول اخلاقیِ بشر خطری جدی بهشمار میآید. سپس با ظهور ح.ک.چ، هزاران سال از یک تمدن باشکوه نابود شد. مأموریت شن یون احیای فرهنگ سنتی چین است.
در بسیاری از فرهنگها، افسانههایی باقی مانده که نشان میدهند بشریت فراموش نشده و الهیات بازخواهد گشت. موفقیت چشمگیر شن یون در بیست سال گذشته، برای جهان الهام و امید را به ارمغان آورده و راه را برای عصری نو هموار کرده است.
(پایان)
کپیرایت ©️ ٢٠٢٥-١٩٩٩ Minghui.org تمامی حقوق محفوظ است.
